|
Öğrenci Başarısında Aile Faktörü
Sınavlarda başarılı olabilmek uzun sürece
yayılan,bilinçli bir çabanın sonucudur. Başarıyı
yakalamak isteyen her öğrenci öncelikle kendine bir
hedef belirlemeli ve bu hedefe doğru yol almalıdır. Bu
noktada velilere de büyük rol düşmektedir. Karar alma
aşamasında olan gençlerimiz, ebeveynlerinin destekleyici
tutum ve deneyimleri ile kendilerine yardımcı olmalarını
beklemektedirler. Çünkü başarı ortak bir çabanın
ürünüdür.
Sınava hazırlanan gencin anne-babası için
de önemli ve zor bir dönem başlar. Bu dönemde gencin
sorumlulukları artacaktır.
Okul,dershane,ödevler,testler,kaynak kitaplar bir
yanda,diğer yanda arkadaşlarıyla olma isteği,ev dışında
zaman geçirme arzusu,anne babanın uyarılarından
rahatsızlık,bağımsız karar verme ve uygulama
isteği,anne-baba takibinden hoşnutsuzluk
,sorumluluklarının hatırlatılmasından rahatsızlık
yaşanır. İşte böyle bir dönemde anne-babalar da
çocukları için ne yapacakları,onlara nasıl rehberlik
edip yönlendirecekleri konusunda çelişkiye düşerler. Bu
dönemdeki beklentiler gencin kendine güvenini
zayıflatır. Bunun sonucu ortaya çıkan kaygı,başarıya
olumlu olmayan kaygıdır ve bununla başa çıkmak zordur.
Bütün bu beklenti ve kaygılar anne-babanın bazı
noktalarda dikkatli davranmasını gerektirir. Bu dikkat
öğrenciyi rahatlatır, onun başarısına yardımcı olur.
Nedir bu dikkat edilmesi gereken noktalar;
1- Kaygısını artırmayın...
Tanıdığınız , bildiğiniz kişilerle
yaptığınız karşılaştırmalar öğrenciyi çalışmaya teşvik
etmez,tam tersine kaygı sebebiyle onu adeta kıpırdayamaz
duruma getirir.
2- Sınırlarını zorlamayın...
Kişisel beklentileriniz, öğrenciye
yüklediğiniz misyon onu sınırlarını zorlamasına ve
kendiyle ilgili anlamsız savaşa yönlendirir. Öğrenciyi
tam olarak tanımak ve kendiyle ilgili kararı ona
bırakarak onun yanında olmak sizleri ve onu başarı
yolunda motive edecektir.
3- Sınav hayatın sonu değil. Çocuğunuzun
hayat amaçlarını belirlemesini sağlayın.
Çocuğunuza hayatın tek aşamalı ÖSS sınavı
olmadığını, sınavı bir kere de geçemezse bu onun
başarısız olduğu anlamına gelmediğini ve isterse
başarana kadar deneyebileceğini hayata dair örneklerle
anlatmayı denemelisiniz.
4-Çocuğunuza değerler aşılayın...
Sizin hayat görüşünüzde hangi değerler
öne çıkıyor? Örneğin akşam yemeğinizde sohbet ederken
artan fiyatları,yeni aldığınız bir şeyin değerini mi,
kazandığınız paraları mı konuşuyorsunuz,yoksa yeni çıkan
bir kitabı mı birlikte okuyup tartışıyorsunuz? Siz
okuyan bir insan olduğunuz halde o okumak istemiyorsa
veya başarısız oluyorsa onun farklı bir insan olduğunu
siz olmadığını unutmayın.
Onu dinleyin. Kabullenin. Bunu çözülmesi
gereken bir sorun gibi yaşıyorsanız iletişiminizi
bozmadan birlikte çözüm yolları üretin. Böyle durumlarda
12 iletişim engeli örneklerine dikkat
edilmelidir. Bu iletişim engelleri çocuğunuz ve sizi
aranızda çatışmaya neden olabilir.
-
Emir vermek,yönlendirmek
-
Uyarmak,gözdağı vermek.
-
Ahlak dersi vermek.
-
Öğüt vermek,çözüm önerisi getirmek.
-
Öğretmek,nutuk çekmek.
-
Yargılamak,eleştirmek,suçlamak.
-
Övmek,aynı düşüncede olmak.
-
Alay etmek,utandırmak.
-
Yorumlamak,analiz etmek.
-
Güven vermek,desteklemek,avutmak.
-
Soru sormak,sınamak,çapraz sorgulamak.
-
Oyalamak,alay etmek,konuyu saptırmak.
Okul Başarısında Aile Faktörü:
Ailenin huzurunu ve dengesini tehdit eden
olaylar arasında, okul başarısı önemli bir yer tutar.
Başarısızlık kaygısı ,başarısızlık var olmadan, ya da
çocuk okula başlamadan önce de görülür. Bazı durumlarda
ise kaygı , tüm okul yaşamı boyunca sürer. Okul
başarısızlığı çeşitli nedenlerden ortaya çıkmaktadır.
Çocukluk ve ergenlik döneminde sebep: düşük motivasyon
(güdülenme) , sınırlı olanaklar, belirli gelişimsel ve
yetersizlik faktörlerine bağlı sosyo-kültürel ve
psikolojik sebeplerdir. Okulda başarısız olan
7-17 yaşları arasındaki 50 çocuk üzerinde, ülkemizde
gerçekleştirilen araştırmaya göre,başarısız çocukların:
-
%66’sının babalarının kendilerine zaman
ayıramayacak kadar meşgul oldukları
-
%46’sının psiko-sosyal olgunluklarının
yetersiz olduğu
-
%44’ünün ailesinde anne-baba
ilişkilerinin kötü olduğu
-
%46’sında dikkatsizlik ve dalgınlık
belirtilerine rastlandığı
-
%32’sinin arkadaşlarıyla olan
ilişkilerinin kötü olduğu
-
%36’sının otoriteye karşı olduğu
-
%24’ünde yalan söyleme
-
%24’ünde de tırnak yeme saptanmıştır.
Bu bulgular da bize, okul başarısında
aile faktörünün önemli derecede etkili olduğunu
göstermektedir. Öğrencilerimizin derslerinde başarılı
olması için, hepimizin bildiği gibi okulda aktarılan
bilgilerin öğrenilmesi,öğrenilen bilgilerin
kalıcılığının sağlanması için de konu üzerinde çalışma
yapılması gereklidir. İnsanların bir şeyleri öğrenmesi
ve o konu üzerinde çalışma yapmasını etkileyen
psikolojik ,sosyal ve fiziki faktörler vardır. O halde
bizde bu faktörlere bağlı olarak neler
yapabileceğimizden bahsedelim;
1- Psikolojik Faktörler
Öğrenme sürecinin verimli olabilmesi için
bireyin genel psikolojik yapısının belirli bir
dinginlikte olması gereklidir. Kendisi dahil bir çok
tanımlamaları yeterince yapmamış bir bireyden , hayati
anlam içeren bir konuda karar vermesini beklemekteyiz.
Bu bir genç için oldukça zor bir iştir. Her ebeveyn bu
zor yolda çocuklarına yardımcı olmalıdır. Öncelikle
gençlerin yaş dönemleri ile ilgili psikolojik
süreçlerinin bilinmesi,onları anlamanız konusunda
sizlere çok yardımcı olacaktır. Çocuğunuzun kişiliği ,
ilgileri ve bir takım özelliklerinin bilgisi ışığında ,
gelecekte nasıl bir yaşam istediğini ve ne gibi amaçları
olduğunu konuşmalı, fikirlerini dinlemeli,kendi görüş ve
önerilerinizi onunla paylaşmalısınız. Öğrencinizin bir
takım düşünceleri sizlere uçarı ve gerçekçi
görünmeyebilir Bu konuda baskıcı olmamalı ve sabırlı
davranmalısınız.
2- Sosyal ve Toplumsal Faktörler
İnsanların içinde bulunduğu toplumsal
yapı onların amaç ve beklentilerini belirlediği
gibi;tutum, davranış,fikir ve psikolojik yapılarını da
belirlemektedir. Sosyolojik olarak ifade bu kavramlar ,
öğrencimizin amaçlar oluşturma ve amaçlarına ulaşmadaki
davranışlarını da etkilemektedir. Amaç iyi oluşturulursa
, ders çalışma azim ve kararlılığın hayata geçirilmesi
ve uygulanması da o denli verimli olacaktır.
3- Fiziki Faktörler
Velilerin öğrencilerin derslerinde
başarılı olmasıyla ilgili yapacağı somut ve işlevsel
görevler şunlardır:
-
Ders çalışılacak ortamda dikkat
dağıtacak eşya ve objeler bulunmamalıdır.
-
Öğrenci çalışmalarını sandalyeye
oturarak,masa başında yapmalıdır.
-
Ders çalışılacak
kitap,defter,kalem,silgi ve diğer ihtiyaç duyulacak
malzemeler çalışmaya başlamadan önce hazırlanmış
olmalıdır.
-
Ders çalışılacak masa her zaman
düzenli,derli toplu olmalıdır.
-
Müzik dinleyerek ders çalışılmamalıdır.
-
Çalışma odasında telefon
bulunmamalıdır.
-
Ders çalışılacak ortam rahatsız edecek
soğuk veya sıcak olmamalıdır.
Unutmayın ki;
Öğrenim hayatı boyunca çocuğunuza şu
mesajı vermelisiniz:Çaba harcandığı zaman aşılmayacak
engel yoktur. |